ebook-cover-8

آیا وایبر امنیت دارد ؟ آیا وایبر و واتس اپ قابل شنود هستند؟

انتشار این سخنان در شبکه‌های اجتماعی، نگرانی بسیاری از کاربران ایرانی را به دنبال داشت و بحث‌هایی درباره چگونگی چنین شنودهایی به وجود آمد.

اما پیش از پرداختن به امکان شنود اپلیکیشن‌هایی مانند وایبر و واتس‌اپ، باید به یاد داشت که امنیت در دنیای آنلاین، هیچگاه به صورت صددرصد امکان‌پذیر نیست؛ همانگونه که بستن کمربند ایمنی در خودرو تضمین‌کننده سلامت سرنشینان آن خودرو نیست.

علاوه بر این، فرض بر این است که گوشی هوشمند کاربران از هرگونه بدافزار و اپلیکیشن مشکوک پاک است. چون اگر شما تمام نکات امنیتی‌ را که در وب‌سایت‌ها و کتاب‌های مختلف می‌خوانید، رعایت کنید، اما روی رایانه، گوشی اندروید و آی‌اواس خود بدافزاری نصب کرده باشید، امکان رصد تمام فعالیت‌های شما و ارسال آن به سرور طراح بدافزار وجود دارد.

 

داستان مطرح شدن کنترل سرویس پیام رسان وایبر زمانی مطرح شد که تقریباً در دوهفته گذشته،  طی یک شبانه روز و به شکل کاملاً غیر عادی حجم متن‌های توهین‌آمیز به مقدسات و برخی سران نظام افزایش پیدا کرد. تاجایی که این شایعه در بین کاربران این سرویس دست به دست شد که گروهی با ارسال این پیام‌ها در تلاش برای فیلتر کردن وایبر هستند و وزارت اطلاعات نیز در اطلاعیه‌ای اعلام کرده که در صورت ادامه توهین به شخصیت‌های بزرگ مذهبی و سیاسی کشور این برنامه از دسترس خارج و با هتاکان نیز برخورد می‌شود. 

 

تقریباً یک هفته بعد از این شایعات،  سردار حسین اشتری، جانشین رئیس پلیس کشور، در جمع خبرنگاران اعلام کرد که با اقداماتی که توسط پلیس فتا انجام شده و با همکاری سایر نیروها و دستگاه‌های امنیتی، پلیس به سرنخ‌هایی از عوامل توهین به مقدسات و مقامات در وایبر دست پیدا کرده است که با تشخیص مراجع قضایی این افراد به مردم معرفی می‌شوند. در ادامه نیز سردار کمال هادیان، رئیس پلیس فضای تولید و تبادل اطلاعات کشور(فتا) از توانایی پلیس برای نظارت روی شبکه‌هایی نظیر وایبر، واتس‌اپ و... خبر داد و تأکید کرد که با توجه به پرونده‌هایی که تاکنون پلیس فتا موفق به کشف آن شده است بدانید که فتا قادر به کنترل این شبکه‌هاست. همین اظهار نظر کافی بود تا بسیاری از کاربران وایبر نسبت به امنیت خود در این شبکه دچار شک شوند. اما آیا واقعاً امکان کنترل یا شنود چنین شبکه‌های پیام‌رسانی توسط نهاد‌های مربوطه در کشور وجود دارد؟

مانی‌حق‌شناس، کارشناس رایانه‌ای در این خصوص می‌گوید: « امکان شنود چنین ابزارهایی به کمک یک سری نرم‌افزار و ابزارهای خاص وجود دارد اما تنها افراد خاص مانند برخی نهاد‌های دولتی امکان دسترسی به این ابزارها و کنترل این شبکه‌ها را دارند و هر فردی نمی‌تواند اقدام به کنترل یا شنود شبکه‌ای مانند وایبر یا واتس‌اپ کند. » وی در ادامه می‌افزاید: « به صورت ذاتی این شبکه‌ها به شکل کاملاً ساده طراحی شده‌اند و با کمک ابزارهایی می‌توان آن‌ها را کنترل کرد. ساده بودن طراحی چنین شبکه‌هایی هم به این خاطر است که باید پیغام به صورت لحظه‌ای و فوری به دست کاربران برسد و اگر قرار باشد شبکه‌ای مانند وایبر یا واتس‌اپ لایه‌های امنیتی زیادی روی شبکه خود پیاده کنند هم باید هزینه زیادی متقبل شوند و هم اینکه پیام‌ها با تأخیر زیادی به دست کاربرانشان برسد.»

آیا وایبر (Viber) امن است؟

واقعیت ماجرا را بخواهید، پاسخ دادن به این سوال آنقدرها راحت نیست، هر چند براساس بررسی‌هایی که انجام شده است، می‌توان گفت که وایبر تا حدودی امن است.

به این صورت که هم‌اکنون وایبر تمام پیام‌های متنی و نیز عکس‌ها و ویدئوها را رمزنگاری می‌کند و امکان شنود آنها وجود ندارد، اما شنود مکالمات صوتی و تصویری امکان‌پذیر است. به بیان ساده‌تر، اگر شما از طریق وایبر با دیگران مکالمه صوتی/تصویری داشته باشید، امکان شنود وجود دارد، اما در حالت‌های دیگر، از جمله خوانده شدن پیام های ردوبدل شده از طریق وایبر -موردی که رئیس پلیس فتا ادعا کرده است- این امکان وجود ندارد. البته دقت کنید که وایبر در نسخه دسکتاپ ویندوز۷ عکس‌ها و ویدئوها را رمزگذاری نمی‌کند.

چه نتایجی می‌توان گرفت؟

  • گوشی‌های هوشمند ابزار امنی نیستند. به طور کلی، گوشی‌های هوشمند ابزار امنی نیستند و شما هرچقدر هم حواس‌تان به امنیت آنها باشد، امکان لو رفتن اطلاعات مهم و حیاتی وجود دارد. مثلا اگر گوشی خود را گم کنید، فردی که آن را پیدا کند، به راحتی می‌تواند اطلاعات مختلف موجود در آن را استخراج کند. یا اگر گوشی خود را برای چند دقیقه تنها بگذارید، امکان استخراج تمام اطلاعات آن وجود دارد.
  • از نصب اپلیکیشن‌های مشکوک خودداری کنید. تا جایی که می‌توانید از نصب اپلیکیشن‌های مشکوک خودداری کنید، به‌خصوص اگر از اندروید استفاده می‌کنید. چون در برخی موارد، این اپلیکیشن‌ها دسترسی به اطلاعات کارت SD یا لاگ‌های مختلف در گوشی اندروید را می‌گیرند و شما را در خطر لو رفتن اطلاعات‌تان قرار می‌دهند.
  • به دسترسی‌هایی که اپلیکیشن از شما می‌گیرد دقت کنید: در زمان نصب هر اپلیکیشن، به دسترسی‌هایی که آن اپلیکیشن از شما می‌گیرد، دقت کنید. به عنوان مثال، اگر اپلیکیشن یک بازی را نصب می‌کنید که از شما درخواست می‌کند به آلبوم‌های عکس‌تان دسترسی داشته باشد، به آن مشکوک شوید و نصبش نکنید.
  • از WiFi مکان‌های عمومی استفاده نکنید: تا جایی که امکان دارد از اتصال به WiFi در مکان‌های عمومی مانند هتل و کتابخانه خودداری کنید و در صورتی هم که وصل می‌شوید، حتما از طریق وی‌پی‌ان یا دیگر ابزارهای دور زدن فیلترینگ وبگردی کنید. به طور کلی، استفاده از اینترنت در مکان‌های عمومی بدون ابزارهایی مانند وی‌پی‌ان امکان رصد شما را سهل‌الوصول می‌کند.